مشکلات شنوایی 

Add Your Heading Text Here

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.


برخی  از سرطان ها و درمان های سرطان ممکن است موجب اختلالات شنوایی شوند. این مشکلات می تواند شامل موارد زیر باشد:

    * کاهش شنوایی به صورت خفیف، متوسط یا شدید
    * وزوز یا شنیدن صدای زنگ در گوش

    * ناشنوایی و وزوز گوش می تواند به تنهایی یا همراه هم اتفاق بیفتد. همچنین ممکن است پس از مدتی رفع شده یا مادام العمر باشند.
     

    مشکلات شنوایی می تواند کیفیت زندگی شما را تحت تأثیر قرار دهند. هرگونه تغییر شنوایی در طول درمان یا پس از آن را به مراقبین سلامت خود اطلاع دهید. مهم است که از این عارضه جانبی یا هر عارضه دیگر رهایی یابید. درمان عوارض جانبی، به عنوان درمان تسکینی یا درمان حمایتی نامیده می شود. 

     

    انواع مشکلات شنوایی 

    گوش دارای سه قسمت اصلی است: گوش بیرونی که قابل مشاهده از بیرون است، گوش میانی و گوش درونی که از بیرون قابل دیدن نیست. زمانی که یک یا چند قسمت از گوش شما آسیب ببیند دچار مشکلات شنوایی می  شوید. 

    دو نوع اصلی کاهش شنوایی وجود دارد: 

    • کاهش شنوایی هدایتی: این آسیب زمانی است که چیزی مسیر گوش خارجی یا میانی را مسدود و رسیدن صدا به گوش داخلی را متوقف می کند. گوش بیرونی یا میانی ممکن است توسط موم گوش یا عفونت مسدود شده باشد. درمان های پزشکی اغلب می تواند این نوع کاهش شنوایی را برطرف کند. 
    • کاهش شنوایی حسی-عصبی: زمانی که گوش داخلی یا عصبی که گوش شما را به مغز متصل می کند دچار مشکل می شود کاهش شنوایی حسی-عصبی رخ می دهد. آسیب گوش داخلی یا عصب شنوایی اغلب مادام العمر است 

    دو نوع اصلی وزوز گوش وجود دارد: 

    • وزوز ذهنی: این به این معنی است که شما صدایی می شنوید که ممکن است شبیه صدای زنگ باشد. این مشکل در اثر آسیب به هر بخشی از گوش یا اعصاب شنوایی ناشی می شود. 
    • وزوز عینی: در این حالت پزشک نیز می تواند صدای  درون گوش شما را بشنود. شرایط مختلفی می تواند این نوع نادر وزوز گوش را ایجاد کند. این شرایط شامل مشکلات دریچه قلب، مشکلات عروقی و انقباض عضله می باشد. 

     

    علل کاهش شنوایی: 

    علل کاهش شنوایی می تواند شامل موارد زیر باشد: 

    شیمی درمانی: برخی انواع شیمی درمانی می توانند به گوش داخلی آسیب برسانند که شامل داروهای مشتق از پلاتین مثل سیس پلاتین (پلاتینون) و کربوپلاتین (پاراپلاتین) است. وزوز گوش اغلب اولین علامت این نوع آسیب است. شما همچنین هنگامی که دارو به سلول های گوش داخلی آسیب می رساند ممکن است شنوایی خود را از دست بدهید. مشکلات شنوایی ناشی از شیمی درمانی معمولاً در هر دو گوش رخ می دهد. 

    پرتودرمانی: دوز بالای پرتودرمانی به سر، گوش یا مغز می تواند به گوش داخلی آسیب برساند. پرتودرمانی همچنین می تواند باعث مشکلات گوش میانی و خارجی شود. این موارد می تواند شامل التهاب ، مسدود شدن موم گوش، جمع شدن مایع و سفت شدن استخوان های گوش باشد. همه اینها می تواند بر شنوایی شما تأثیر بگذارد. شما ممکن است این اختلال شنوایی را در یک یا هر دو گوش داشته باشید. این موضوع بستگی به ناحیه  تحت درمان دارد. 

    جراحي: جراحی روی مغز، گوش یا عصب شنوایی می تواند باعث مشکلات شنوایی شود. 

    داروهای متداول: بسیاری از داروهای رایج که ممکن است جهت درمان سرطان مصرف کنید، می توانند به گوش داخلی آسیب برسانند. استفاده از چندین داروی همزمان می تواند خطر ابتلا به کاهش شنوایی و وزوز گوش را افزایش دهد. این امر به ویژه در صورت مصرف طولانی مدت دوزهای زیاد محتمل تر است. داروهای رایجی که می توانند به گوش داخلی آسیب برسانند عبارتند از: 

    • آنتی بیوتیک های خاص: از پزشک یا داروساز خود بپرسید که آیا آنتی بیوتیک هایی که تجویز می کنند می تواند باعث کاهش شنوایی شود. آنتی بیوتیک هایی که چنین امکانی را دارند شامل اریترومایسین، نئومایسین، جنتامایسین، استرپتومایسین و توبرامایسین هستند. همه اینها دارای نام های تجاری مختلف هستند، بنابراین مشورت با پزشک یا داروساز بسیار مهم است. 
    • داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی، مانند ایبوپروفن (Advil) و ناپروکسن (Aleve) که به اختصار به آنها “NSAIDS” گفته می شود. 
    • آسپرین اگر به مقدار زیاد مصرف شود. 
    • داروهای دیورتیک (ادرار آور) مانند فوروزمید (Lasix) و اسید اتاکرینیک (Edecrin) 
    • برخی از داروهای قلب و فشار خون مانند متوپرولول (Lopressor) 
    • برخی از داروهای ضد تهوع مانند پرومتازین (Phenergan) 

    شرایط غیر مرتبط با سرطان: بسیاری از شرایط سلامتی، از جمله تومورهای خوش خیم گوش، گوش هایی که متفاوت از حالت طبیعی هستند، ضربه به سر، ویروس ها و آلرژی ها می توانند باعث کاهش شنوایی یا وزوز گوش شوند. افزایش سن و سر و صدای زیاد نیز می تواند باعث بروز این مشکلات شود. 

     

    چه افرادی در معرض افزایش اختلالات شنوایی ناشی از درمان سرطان هستند؟ 

    اگر شما شرایط زیر را داشته باشید در ریسک افزایش اختلال شنوایی به دنبال درمان سرطان قرار دارید: 

    1. در سن کمتر از 4 سال تحت درمانی قرار گرفته اید که موجب آسیب به گوش هایتان شده است.
    2. سابقه اختلال شنوایی قبل از بیماری سرطان داشته اید یا در معرض ریسک بالای اختلال شنوایی بوده اید.
    3. دوز بالایی از داروهای شیمی درمانی مانند سیس پلاتین یا کاربوپلاتین دریافت کرده اید.
    4. درمان ترکیبی که موجب آسیب به گوش شده مانند پرتودرمانی و سیس پلاتین هم زمان دریافت کرده اید.
    5. دوز بالای اشعه پرتو درمانی به گوش ها، مغز، بینی، سینوس یا ناحیه پشت استخوان گونه دریافت کرده اید.
    6. سابقه قبلی اختلال کلیوی داشته اید.
    7. سابقه قبلی تومور، جراحی یا عفونت در مغز ، گوش یا سیستم اعصاب شنوایی داشته اید.

     

    علایم اختلال شنوایی به دنبال درمان سرطان 

    شما ممکن است تعدادی از علایم زیر را در صورت بروز اختلال شنوایی داشته باشید: 

    1. احساس سبکی سر
    2. حالت تهوع یا استفراغ
    3. سرگیجه (احساس چرخش یا عدم تعادل)
    4. شنیدن صداهایی داخل گوش (گه گاه یا مداوم)
    5. احساس تغییر یا کاهش صدای دیگران
    6. مشکل شنوایی به علت شنیدن صدای اضافی در پس زمینه
    7. عدم توانایی شنیدن صدای افراد پشت تلفن
    8. نیاز به افزایش زیاد صدای تلویزیون، رادیو یا سایر وسایل صوتی
    9. اجتناب از ارتباط با دیگران یا مشارکت در فعالیت به علت مشکلات شنوایی

     

    در صورت بروز هر یک از علایم فوق با تیم مراقبت درمانی خود صحبت کنید و همچنین در ارتباط با هرگونه تغییر در علایم آن ها را آگاه سازید. اگر درمان سرطان علت مشکل شنوایی ایجاد شده در شما باشد پزشک شما قادر خواهد بود با تغییرنوع درمان یا کاهش دوز دارو آن را برطرف سازد. 

     

    تشخیص اختلال شنوایی 

    تیم مراقبت درمانی شما گاهی تست هایی جهت تشخیص علت اختلال شنوایی حین درمان سرطان برای شما درخواست می کنند. گاهی نیاز به ارجاع شما به متخصص گوش و حلق و بینی می باشد تا تست های پیشرفته لازم جهت شنوایی سنجی و بررسی علت اختلال شنوایی را برای شما درخواست کند. 

    یک یا چند مورد از تست های زیر درخواست خواهد شد: 

    • معاینه فیزیکی: 

    مشاهده داخل گوش توسط پزشک جهت بررسی اختلالاتی چون انسداد یا عفونت، بررسی سیستم عصبی جهت ارزیابی اعصاب شنوایی (بررسی شامل معیانه ته چشم ها، بررسی قدرت عضلات مختلف، رفلکس ها و تعادل فرد می باشد.) 

    • نوار گوش ( ادیوگرام): 

    تکنسین شنوایی سنجی از شما می خواهد که به صداهایی که می شنوید پاسخ بدهید. نوار گوش به پزشک جهت تشخیص اخلال شنوایی و نوع اختلال شنوایی کمک می کند. 

    • پاسخ بر انگیخته شنوایی ساقه مغز: 

    در افرادی که امکان آموزش مراحل انجام نوار گوش به آنها وجود ندارد (مثل نوزادان یا کودکان با مشکلات ذهنی) از این تست استفاده می شود. این تست میزان پاسخ ساقه مغز به صداهای معین را اندازه گیری می کند. 

    • تصویر برداری: 

    گاهی از سیتی اسکن یا  ام آر آی جهت بررسی اختلال شنوایی استفاده می شود و تصویری از داخل بدن جهت بررسی اختلال نمایان می شود. 

     

    مدیریت و درمان اختلال شنوایی 

    اگر چیزی مانع شنوایی شما می شود، درمان دارویی مانند قطره گوش، برداشتن موم گوش یا جراحی اغلب به شما کمک می کند. این درمان ها همچنین ممکن است به درمان وزوز گوش کمک کنند، اما تا کنون هیچ درمان قطعی برای وزوز گوش به دست نیامده است. ناشنوایی با منشأ اعصاب گوش نیز دائمی است. اما راه هایی برای مدیریت موثر مشکلات شنوایی در طول و بعد از درمان سرطان وجود دارد. 

     

    نکاتی برای مدیریت مشکلات شنوایی 

    موارد زیر می تواند به مدیریت مشکلات شنوایی کمک کند: 

    • اگر الکل، تنباکو (سیگار و قلیان) یا کافیین (قهوه و نوشابه انرژی زا) مصرف می کنید در ارتباط با ادامه یا قطع مصرف آن ها از مراقب درمانی خود سوال بپرسید. (این موارد موجب تشدید وزوز گوش می شوند) 
    • مقدار فراوان آب و مایعات بنوشید. (کم آبی بدن موجب تشدید وزوز گوش می شود) 
    • از دوستان یا اعضای خانواده بخواهید شمرده و واضح (و نه با نعره یا فریاد) صحبت کنند؛ چرا که فریاد زدن آن ها موجب می شود شما سخت تر صدایشان را بشنوید و همچنین موجب تشدید مشکلات شنوایی شما می شود. 
    • تکنیک های آرامش اعصاب را تمرین کنید و خواب کافی داشته باشید. (اضطراب و خستگی موجب تشدید وزوز گوش می شود) 
    • در صورت وجود حالت  تهوع و استفراغ ، از پزشک خود در ارتباط با داروهای ضد تهوع و استفراغ سؤال کنید. 
    • از بودن در معرض صدای بلند اجتناب کنید و از گوش های خود در برابر صدای بلند مراقبت کنید. (صدای بلند موجب تشدید اختلال شنوایی ناشی از داروهای شیمی درمانی یا سایر داروها می شود) 

     

     دستگاه های کمکی شنوایی 

     پزشک شما گاهی یکی از موارد زیر را جهت تسهیل شنوایی پیشنهاد می کند: 

    سمعک: این دستگاه کوچک موجب می شود صداها بلند تر شنیده شوند و همچنین می تواند موجب کاهش قابل توجه وزوز گوش شود. شما آن ها را داخل گوش یا پشت گوش قرار می دهید. 

    دستگاه مولد صدا: این دستگاه صدایی تولید می کند که موجب پوشش و از بین بردن صدای وزوز می شود و در نهایت شما کمتر اذیت می شوید. شما می توانید یک دستگاه مولد صدا که شامل سمعک نیز می باشد دریافت کنید. 

    دستگاه برای محل کار یا منزل: این دستگاه نیز صدایی تولید می کند که می تواند موجب از بین رفتن وزوز گوش و پوشاندن آن بشود . اما تفاوت آن با دستگاه مولد صدا این است که شما به جای وصل کردن دستگاه به خودتان، آن را در نزدیک خود قرار می دهید. برای مثال استفاده از صداهای آرامبخش یا برنامه های موبایل که آهنگ ملایم یا صدای طبیعت را پخش می کنند. 

    مربی شنوایی: دستگاهی که شما در محلی که فردی در حال صحبت است ( مانند کلاس درس) آن را به خود وصل می کنید و فرد گوینده هم یک میکروفون به خود متصل کرده است و بدین ترتیب صدای گوینده را راحت تر می شنوید. 

    ایمپلنت گوش داخلی (کوکلئار): یک دستگاه الکتریکی است که پزشک آن را داخل گوش شما قرار می دهد و عملکردی مشابه گوش داخلی جهت کمک به افرادی که مشکل جدی شنوایی دارند را ایفا می کند. 

     

    ارزیابی اختلالت شنوایی پس از درمان سرطان 

    اگر درمان سرطان موجب افزایش ریسک مشکلات شنوایی در شما می شود، پس از اتمام درمان با حداقل یک تست از نظر اختلال شنوایی بررسی شوید. امکان دارد تیم مراقبت درمانی شما تست های بیشتری جهت ارزیابی شنوایی درخواست کند. میزان تست های درخواست شده و بررسی های لازم بستگی به نوع درمان سرطان دارد. 

    دکتر فاطمه عسگری (متخصص روانپزشکی) 

    دکتر مصطفی سیدمیررمضانی (متخصص روانپزشکی) 

    دکتر سارا شواخی (پزشک)